Tematy maturalne

Literatura:

  • Realizm i fantastyka- różne sposoby opisu rzeczywistości. Scharakteryzuj na wybranych przykładach.
  • Miasto – przestrzeń znacząca. Omów różne przedstawienia tematu na wybranych przykładach literackich z różnych epok.
  • Kim jest outsider ? Rzecz o bohaterze literatury XX wieku. Omów problem na przykładach.
  • Literackie odzwierciedlenie programu ideowego epoki. Omów odwołując się do wybranych przykładów.
  • Hamletyzm polskiego bohatera literackiego. Omów odwołując się do wybranych przykładów z różnych epok.
  • Mitologie artysty – artysta w świecie i wobec świata. Omów odwołując się do mitologii typowych dla różnych epok literackich.
  • Ironia romantyczna. Omów zjawisko ukazując jego literacko-językowy i filozoficzny sens.
  • Różnorodne ujęcia motywu miłości w literaturze. Omów na dowolnie wybranych przykładach
  • Różnorodne ujęcia motywu domu w literaturze. Omów odwołując się do wybranych przykładów.
  • Różne ujęcia motywu wędrówki w literaturze. Omów na przykładach literackich.
  • Omów, odwołując się do przykładów, różnorodne ujęcia motywu rycerza w literaturze różnych epok.
  • Starożytna myśl filozoficzna w literaturze późniejszych epok. Omów odwołując się do wybranych przekładów.
  • Kulturotwórcze znaczenie sławnych par bohaterów literackich. Omów odwołując się do dowolnych przykładów.
  • Różne ujęcia motywu ojczyzny w literaturze. Omów odwołując się do wybranych przykładów.
  • Konspirator, powstaniec, żołnierz – o różnych formach walki za ojczyznę. Omów odwołując się do wybranych przykładów z literatury polskiej.
  • Fantastyka jako element światopoglądu lub sposób opisu rzeczywistości. Omów na wybranych przykładach literackich.
  • Na dowolnie wybranych przykładach omów różnorodne związki filozofii z literaturą.
  • Problem dziedzictwa sarmackiego w literaturze późniejszych epok. Omów na wybranych przykładach.
  • Utopie i antyutopie w literaturze – sposoby kreowania i ich funkcje. Omów na wybranych przykładach.
  • Na wybranych przykładach z różnych epok objaśnij funkcję konwencji onirycznej w kreowaniu świata przedstawionego.
  • Literatura faktu. Analiza i interpretacja tego zjawiska kulturowego XX wieku na wybranych przykładach.
  • Postaci szaleńców w literaturze. Na dowolnie wybranych przykładach omów różnorodność sposobów kreacji i wielość funkcji.
  • Różne kreacje podmiotu mówiącego w liryce. Omów odwołując się do przykładów nie tylko z literatury współczesnej.
  • Maska, gest, kostium – odwołując się do wybranych przykładów omów różnorodne kreacje bohatera romantycznego.
  • Tragizm – od antyku do współczesności. Analiza i interpretacja tej kategorii na wybranych przykładach z różnych epok.
  • Antropocentryzm : narodziny, rozwój, kryzys. Analiza i interpretacja zjawiska na wybranych przykładach.
  • Różnorodność sposobów obecności i funkcji autotematyzmu w literaturze współczesnej. Omów na wybranych przykładach.
  • Różne sposoby funkcjonowania motywu arkadii w literaturze wybranych epok. Omów na przykładach.
    Literackie reinterpretacje antycznych mitów. Na wybranych przykładach zaprezentuj sposoby i cele tego zabiegu.
  • Satyryczny i groteskowy obraz społeczeństwa polskiego w wybranych utworach literackich. Przeanalizuj sposoby i cele wybranych przedstawień.
  • Obrzędy i obyczaje ludowe w literaturze. Omów sposoby ich przedstawiania i funkcje w wybranych utworach.
  • Metamorfoza bohatera i jej sens w literaturze. Omów zagadnienia na wybranych przykładach.
  • Motywy baśniowe w literaturze różnych epok i ich rola. Omów zagadnienia na wybranych przykładach.
  • Dante Alighieri, Zygmunt Krasiński, Aleksander Sołżenicyn – sędziowie swoich czasów, wizjonerzy i prorocy.
  • Człowiek w świecie form i stereotypów w świetle twórczości Witkacego, W.Gombrowicza i S. Mrożka.
  • Zanalizuj filozofie stosunków międzyludzkich w utworach wskazanych pisarzy.
  • Romantyczne mity narodowe i sposoby ich funkcjonowania w kulturze następnych epok. Zaprezentuj zjawisko, odwołując się do wybranych tekstów literackich.
  • Kamienica jako przestrzeń życia człowieka. Omów zagadnienie na wybranych przykładach literackich.
  • Pokolenie Brulionu wobec rzeczywistości zewnętrznej. Omów zagadnienie na wybranych przykładach literackich.
  • Znaczenie poezji tyrtejskiej w literaturze polskiej XIX i XX wieku. Omów zagadnienie na wybranych przykładach literackich.
  • Wizerunek Boga i sfery sacrum na przestrzeni wieków. Omów zagadnienie na przykładach literackich wybranych epok.
  • Motyw femme fatale w literaturze różnych epok. Omów zagadnienie na wybranych przykładach literackich.
  • Powieść grozy – cechy gatunku a klimat epoki. Rozważ problem, odwołując się do tekstów literackich wybranych epok.
  • Paulo Coelho – „niestrudzony pielgrzym do źródeł prawdy”. Omów wpływ ponadczasowych wartości na decyzje i wybory współczesnego człowieka.
  • Kostium historyczny w literaturze. Omów jego rolę odwołując się do wybranych przykładów.
  • Dialog z koncepcją miłości romantycznej w literaturze późniejszych epok. Przedstaw temat na wybranych przykładach.
  • Literackie obrazy małych ojczyzn. Przedstaw zagadnienie przywołując wybrane przykłady.
  • Różnorodne ujęcie motywu proroctwa w literaturze. Zinterpretuj zagadnienie odwołując się do wybranych przykładów.
  • Sposoby mityzacji świata dzieciństwa. Rozważ temat przywołując wybrane utwory literackie.
  • Inspiracje freudowskie w twórczości pisarzy XX wieku. Omów na wybranych przykładach.
  • Realizm magiczny jako sposób kreowania rzeczywistości w literaturze współczesnej. Omów zagadnienie na wybranych przykładach.
  • Literacki wyraz buntowniczej postawy młodych. Odwołaj się do wybranych utworów literackich różnych epok.
  • Konflikt pokoleń w przekazie literackim. Omów temat na podstawie wybranych utworów.
  • Dziecko jako bohater współczesnej literatury. Na wybranych przykładach omów różne kreacje dziecięcego bohatera i ich rolę w dziele.
  • Śmierć i przemijanie w literaturze dawnej i/lub współczesnej. Rozważ różne sposoby podejmowania tematu, interpretując wybrane przykłady.
  • Poszukiwanie arkadii w utworach z różnych epok. Na wybranych przykładach przedstaw i zinterpretuj rozmaite ujęcia motywu.
  • Polaków portret własny w literaturze dawnej i/lub współczesnej. Zanalizuj i zinterpretuj wybrane przykłady.
  • Porównaj rozmaite sposoby funkcjonowania toposu rodziny w wybranych utworach literatury dawnej i/lub współczesnej.
  • Miejsce eseju w polskiej literaturze współczesnej. Co decyduje o atrakcyjności tego gatunku ? Rozważ temat, analizując wybrane przykłady (np. Miłosz, Stempowski, Vincenz, Herbert).
  • Dziennik i list jako gatunki niefabularne. Omów na wybranych przykładach.
  • Kobieta i mężczyzna. Przedstaw tę relację, analizując wybrane przykłady literackie z różnych epok.
  • Teatr absurdu. Przedstaw charakterystyczne cechy tej konwencji, analizując wybrane przykłady.
  • Człowiek wobec Boga. Przedstaw rozmaite ujęcia tej relacji na wybranych przykładach z różnych epok.
  • Na wybranych przykładach przedstaw różne ujęcia relacji twórca – Stwórca.
  • Rozmaite oblicza klasycyzmu : porównaj teksty, określane tym pojęciem, wybrane z rozmaitych epok (np. wiek XVII, przełom XIX/XX wieku, współczesność).
  • Sąsiedzi, czyli literacki portret koegzystencji Polaków i Żydów. Omów temat, analizując i interpretując wybrane utwory z różnych epok.
  • Przywołując wybrane utwory, przedstaw charakterystyczne cechy poezji metafizycznej.
  • Drwina i ironia w walce ze stereotypami kulturowymi. Zbadaj problem, analizując i interpretując wybrane przykłady.
  • Dramat romantyczny jako dzieło otwarte. Odwołując się do rozważań Umberto Eco, nakreśl wizerunek tej konwencji literackiej oraz jej ewolucję.
  • Obraz polskiej rzeczywistości społecznej i politycznej w tekstach współczesnych wykonawców muzyki popularnej.

Związki literatury z innymi dziedzinami sztuki:

  • Sposoby funkcjonowania sacrum i profanum w literaturze i sztuce współczesnej. Przedstaw temat na wybranych przykładach.
  • Różne sposoby pojmowania kategorii czasu. Rozwiń temat na wybranych tekstach kultury.
  • Konkretyzacja, interpretacja czy nowe dzieło ? Na wybranych przykładach omów problemy, na jakie napotyka adapter dzieła literackiego na język filmowy.
  • Koncepcja piękna w literaturze, malarstwie i architekturze. Analiza wybranych dzieł.
  • Różne ujęcia motywu Sądu Ostatecznego w literaturze i sztuce. Odwołaj się do wybranych przykładów.
  • Uprzedmiotowienie człowieka jako problem w literaturze i sztuce. Omów i zinterpretuj zjawisko na wybranych przykładach.
  • Sztuka wobec niewyrażalnego. Symbol jako środek wyrazu w poezji i malarstwie. Omów na wybranych przykładach.
  • Język filmu i język literatury. Porównaj dzieło literackie i jego filmową adaptację.
  • Pejzaż w ujęciu poety i malarza. Wykaż podobieństwa i różnice środków wyrazu na przykładzie dzieł romantyków i impresjonistów.
  • Zjawisko mistycyzmu w literaturze i malarstwie epoki romantyzmu. Omów podobieństwa i różnice w sposobach kreacji odwołując się do wybranych przykładów.
  • Różne sposoby obecności i funkcji groteski w literaturze i malarstwie XX wieku. Omów na wybranych przykładach.
  • Inspiracje antyczne w kulturze. Scharakteryzuj je analizując wybrane teksty kultury.
  • Symbol jako środek wyrazu w literaturze i malarstwie. Omów jego najciekawsze – Twoim zdaniem – wykorzystania.
  • Literacka, plastyczna i filmowa wizja PRL-u. Omów zagadnienie, przywołując wybrane teksty kultury.
  • Podróż jako sposób poznania świata i samego siebie – przedstaw motyw w wybranych tekstach literackich i filmowych.
  • Motyw tańca w literaturze i sztuce. Omów na wybranych przykładach tekstów kultury
  • Przedstaw portret Żyda w wybranych tekstach kultury.
  • Motyw ogrodu w literaturze, sztuce malarskiej i filmie. Omów zagadnienie, odwołując się do wybranych tekstów kultury.
  • Problemy adaptacji filmowej. Porównaj film z jego literackim pierwowzorem i oceń adaptację.
  • Malarstwo, rzeźba i architektura jako inspiracje do literatury. Omów temat, analizując celowo dobrane utwory.
  • Filmy Andrzeja Wajdy jako interpretacje dzieł literatury polskiej. Omów wybrane dzieła.
  • Artystyczne interpretacje powstań narodowych w literaturze i malarstwie. Omów zagadnienie na wybranych tekstach kultury.
  • Różne oblicza rewolucji w literaturze, malarstwie i filmie. Omów zagadnienie na wybranych tekstach kultury.
  • Katastroficzne wizje i obrazy zagłady w dziełach literackich i filmowych. Omów zagadnienie na wybranych tekstach kultury.
  • Motyw „życia jako teatru” w różnych tekstach kultury. Omów zagadnienie na wybranych przykładach literackich i pozaliterackich.
  • Dramaty szekspirowskie jako inspiracje filmowe. Omów zagadnienie odwołując się do wybranych ekranizacji.
  • Impresjonizm w literaturze, malarstwie i muzyce. Omów zagadnienie na wybranych przez siebie przykładach.
  • Upiory, zjawy i duchy. Zaprezentuj sposoby kreowania oraz ich funkcje w dziełach literackich i plastycznych.
  • Orientalizm w literaturze i malarstwie. Porównaj różne sposoby jego ukazywania w wybranych tekstach kultury.
  • Motywy wanitatywne w literaturze i malarstwie. Zanalizuj i porównaj wybrane przykłady.
  • Kobieta i erotyka w literaturze i malarstwie Młodej Polski oraz innej wybranej epoki. Na kilku przykładach przedstaw i porównaj ujęcia motywu.
  • Groza w literaturze i filmie. Na wybranych przykładach zbadaj i porównaj różne sposoby osiągania tego efektu.
  • Groteska w dziełach literackich i plastycznych. Zanalizuj wybrane przykłady.
  • Inspiracje malarskie w dziełach literackich i filmowych. Omów na wybranych przykładach.
  • Odtwarzanie rzeczywistości i deformacja jako różne sposoby ukazywania świata. Przedstaw i porównaj wybrane przykłady z literatury i malarstwa.
  • Awanturnicy, rewolucjoniści, bojownicy, rewolwerowcy. Ethos rycerski w dobie nowożytnej. Rozważ temat, odwołując się do różnorodnych tekstów kultury.
  • Literackie i filmowe obrazy martyrologii Żydów w XX wieku. Omów na wybranych przykładach.
  • Symbolika lotu w literaturze i filmie. Przywołaj rozmaite wcielenia artystyczne tego motywu.
  • Adaptacja sceniczna a literatura. Porównaj dzieło literackie i jego teatralną adaptację

Język:

  • Rola związków frazeologicznych we współczesnej poezji. Rozwiń temat odwołując się do wybranych przykładów.
  • Na przykładzie języka reklam ukaż sposoby realizacji funkcji impresywnej języka.
  • Współczesne i dawne zapożyczenia językowe. Przedstaw na wybranych przykładach i oceń ich zasadność.
  • Komizm językowy i sposoby jego realizacji. Omów odwołując się do wybranych przykładów.
  • Dokonując analizy języka różnych reklam, wyjaśnij, jaki świat one kreują.
  • Dokonując analizy języka piosenek jednego z zespołów współczesnych, wyjaśnij zasadność doboru środków wyrazu.
  • Omów różne funkcje retoryki w sztuce przemawiania. Odwołaj się do wybranych tekstów literackich z epoki renesansu, baroku i oświecenia.
  • Dokonaj analizy funkcji języka w wybranych tekstach propagandowych.
  • Język prozy science-fiction. Zanalizuj na wybranych przykładach.